Rok 2026 przynosi kolejne istotne zmiany w systemie zamówień publicznych.
Nowelizacje obejmują zarówno etap przygotowania postępowania (nakładając nowe wymogi na zamawiających), jak i samą procedurę postępowania odwoławczego przed Krajową Izbą Odwoławczą, co ma szczególne znaczenie dla wszystkich uczestników postępowań. Od lipca 2026 r. wprowadzony zostanie również nowy model certyfikacji wykonawców.
Celem przyjętych rozwiązań jest usprawnienie postępowań o udzielenie zamówienia publicznego oraz dostosowanie systemu do aktualnych realiów rynkowych. Część zmian prowadzi natomiast do dalszego formalizowania postępowań odwoławczych, co przejawia się zwłaszcza w zmianach odnoszących się do zasady koncentracji materiału dowodowego w sporze przed Krajową Izbą Odwoławczą.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany, które wkrótce wejdą w życie, wraz z ich konsekwencjami praktycznymi.
Zmiany obowiązujące od 13 marca 2026 roku
Analizowana nowelizacja w sposób istotny modyfikuje model postępowania odwoławczego przed Krajową Izbą Odwoławczą. Z perspektywy uczestników rynku zamówień publicznych szczególne znaczenie mają zmiany dotyczące formy prowadzenia rozpraw oraz zasad i terminów przedstawiania twierdzeń i dowodów.
Rozprawy i posiedzenia zdalne
Od 13 marca 2026 r. rozprawy i posiedzenia przed KIO mogą być prowadzone przy użyciu środków komunikacji elektronicznej.
Zgodnie z nowymi przepisami, w przypadku wyznaczenia rozprawy lub posiedzenia w formule zdalnej, na sali rozpraw obecni są członkowie składu orzekającego oraz protokolant. Pozostałe osoby uczestniczące w postępowaniu – w szczególności strony oraz uczestnicy postępowania odwoławczego – nie mają obowiązku fizycznej obecności w siedzibie Izby i mogą brać udział w czynnościach zdalnie.
Nawet w formule zdalnej strony i uczestnicy zachowują zatem możliwość wyboru sposobu udziału – mogą uczestniczyć w rozprawie online albo stawić się osobiście w siedzibie KIO.
Prezes Izby może zdecydować o przeprowadzeniu rozprawy lub posiedzenia w formie zdalnej, jeżeli:
- posiedzenie lub rozprawa są jawne,
- charakter zaplanowanych na dany termin czynności nie stoi temu na przeszkodzie,
- nie występują inne okoliczności utrudniające przeprowadzenie rozprawy zdalnej,
- zagwarantowana jest pełna ochrona praw procesowych stron i uczestników postępowania odwoławczego oraz prawidłowy tok postępowania.
Przygotowanie do udziału w rozprawie zdalnej
Prezes Izby jest zobowiązany do opublikowania na stronie internetowej Krajowej Izby Odwoławczej technicznych wymagań sprzętowych niezbędnych do zdalnego uczestnictwa. Przed planowanym połączeniem uczestnicy powinni upewnić się, że spełniają wskazane wymagania.
Ma to istotne znaczenie praktyczne, ponieważ w przypadku gdy:
1 warunki w miejscu przebywania uczestnika nie licują z powagą Izby,
2 stanowią przeszkodę do dokonania czynności procesowych, lub
3 zachowanie uczestnika budzi uzasadnione wątpliwości co do prawidłowego przebiegu czynności z jego udziałem,
Izba może – w drodze postanowienia – odmówić tej osobie udziału w rozprawie lub posiedzeniu zdalnym. W takim przypadku uznaje się, że osoba ta nie stawiła się na rozprawie lub posiedzeniu. Co istotne, na postanowienie Izby w tym zakresie nie przysługuje skarga do sądu.
Ograniczenia czasowe dot. dowodów w postępowaniu odwoławczym („prekluzja dowodowa” w prawie zamówień publicznych)
Ustawodawca zdecydował się na wzmocnienie zasady koncentracji materiału dowodowego oraz ograniczenie możliwości przekładania Izbie i przeciwnikom procesowym nowych dowodów (dotychczas było to dopuszczalne aż do zamknięcia rozprawy).
Od 13 marca 2026 dowody należy przedstawić wraz z odwołaniem, odpowiedzią na odwołanie, przystąpieniem do postępowania odwoławczego albo w innym piśmie wniesionym najpóźniej w dniu poprzedzającym termin rozprawy lub posiedzenia.
Art. 535 ust. 1 PZP: Dowody na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej strony i uczestnicy postępowania odwoławczego przedstawiają wraz z odwołaniem, odpowiedzią na odwołanie, przystąpieniem do postępowania odwoławczego lub wraz z innym pismem wniesionym najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, w którym wyznaczono termin rozprawy lub posiedzenia, o którym mowa w art. 545 ust. 1, pod rygorem utraty prawa powoływania dowodów w toku postępowania odwoławczego.
W praktyce oznacza to istotne zaostrzenie rygorów procesowych. Wyjątki od tej zasady mają charakter ograniczony i dotyczą sytuacji, w których wcześniejsze powołanie dowodu było obiektywnie niemożliwe albo potrzeba jego przedstawienia wynikła dopiero w toku postępowania.
Nowelizacja wprowadza rygorystyczną zasadę koncentracji materiału dowodowego, która sprowadza się co do zasady do konieczności składania dowodów wraz z pierwszym pismem procesowym. Istnieje ryzyko, iż przywołany art. 535 ust. 1 Pzp może być wykładany w ten sposób, że – w przypadku przystąpienia do postępowania odwoławczego – obowiązek złożenia dowodów materializuje się już w terminie na złożenie przystąpienia (tym bardziej, że znowelizowany art. 525 ust. 1 również wskazuje na obowiązek składania wraz z przystąpieniem dowodów na poparcie swoich twierdzeń).
Co prawda ten sam przepis wspomina o piśmie wnoszonym na dzień przed rozprawą (które może być przecież wnoszone również przez przystępującego), jednak wiele zależeć będzie od praktyki wypracowanej w pierwszych miesiącach funkcjonowania nowelizacji. Brak aktywności dowodowej w odpowiednim terminie może skutkować definitywną utratą możliwości powołania danego dowodu.
Dla wykonawców oznacza to, że tym istotniejsze staje się możliwie jak najszybsze przygotowanie wszelkich dokumentów, informacji oraz materiałów mogących mieć znaczenie dowodowe.
Podsumowanie
Rok 2026 przynosi istotne, systemowe zmiany w prawie zamówień publicznych, które bezpośrednio wpływają na sposób planowania postępowań oraz prowadzenia sporów przed KIO.
Będziemy na bieżąco analizować kształtującą się linię orzeczniczą oraz wspierać naszych Klientów w dostosowaniu się do nowych wymogów. W przypadku pytań – pozostajemy do Państwa dyspozycji.
