Od 12 sierpnia 2026 r. stosuje się zasadniczą część przepisów rozporządzenia (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych („PPWR”). PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) to unijne rozporządzenie, które zastępuje dotychczasową dyrektywę nr 94/62/WE, dotyczącą opakowań i odpadów opakowaniowych (dalej: „Dyrektywa 94/62/WE”).

Wprawdzie polska ustawa, dostosowująca przepisy do obowiązującego rozporządzenia PPWR jest na etapie prac legislacyjnych, jednak nie ma to wpływu na obowiązywanie przepisów rozporządzenia w Polsce i całej Unii Europejskiej. Rozporządzenie w przeciwieństwie do poprzednika, tj. Dyrektywy 94/62/WE,  obowiązuje wprost. Oznacza to, że ustanowienie przez państwa członkowskie dodatkowych regulacji nie jest konieczne, aby przepisy rozporządzenia weszły w życie.

Główne założenie rozporządzenia zostało wskazane wprost w preambule. Jego celem jest ograniczenie ilości opakowań i powstających z nich odpadów oraz zwiększenie ponownego użycia i recyklingu opakowań w całej Unii Europejskiej. Regulacja obejmuje wszystkie opakowania, niezależnie od zastosowanego materiału, oraz odpady opakowaniowe powstające m.in. w przemyśle, handlu, usługach i gospodarstwach domowych. PPWR wprowadza m.in. definicję opakowań, a także wytwórców, producentów i dystrybutorów oraz reguluje ich obowiązki.

Opakowania – definicja rozporządzenia PPWR

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia opakowanie oznacza wyrób – bez względu na materiały, z jakich jest wykonany – który jest przeznaczony do wykorzystania przez podmiot gospodarczy do celów przechowywania, ochrony, obsługi, dostarczania lub prezentacji produktów innemu podmiotowi gospodarczemu lub użytkownikowi końcowemu, który można przyporządkować do jednego z formatów opakowań, w zależności od jego funkcji, materiału i projektu.

Orientacyjny wykaz wyrobów objętych definicją opakowania został uwzględniony w załączniku I do rozporządzenia.

I tak, zgodnie z rozporządzeniem jako opakowanie należy rozumieć m.in. pudełka po słodyczach, torebki do wysyłania pocztą katalogów i czasopism, doniczki do kwiatów i roślin, szklane butelki, wieszaki na ubrania, foliowe opakowania po herbacie i kawie, a także przepuszczalne torebki z herbatą, kawą lub innym napojem.

Wymogi w zakresie zrównoważoności opakowań

PPWR przewiduje wymóg zdatności do recyklingu i związane z tym wymogi dotyczące składu i projektowania opakowań, minimalnej zawartości materiałów pochodzących z recyklingu, ograniczania zbędnych opakowań, ponownego użycia oraz oznakowania. Jednocześnie określa obowiązki poszczególnych uczestników łańcucha dostaw: od producentów i dostawców opakowań po importerów i dystrybutorów. Bardzo ważne jest, aby uczestnicy łańcucha dostaw dokonali należytej weryfikacji aktualnego statusu w kontekście PPWR oraz przewidzianych w rozporządzeniu obowiązków.

Analizując wymogi przewidziane w rozporządzeniu zostały uwzględnione w procesie bieżącej działalności podmiotów, podlegających PPWR, należy rozważyć zarówno cykl produkcyjny, jak również zaplecze logistyczne i najważniejsze – łańcuch dostaw. Wejście w życie nowych regulacji jest również dobrym momentem do weryfikacji nie tylko spełnienia wymogów przez wytwórców, producentów i dystrybutorów opakowań wynikających z rozporządzenia PPWR w zakresie opakowań, ale również analizy zawartych lub zawieranych umów z kontrahentami. Dotychczasowe klauzule umowne, dotyczące odpowiedzialności za opakowania, dokumentacji czy niezgodności produktu mogą bowiem nie odpowiadać nowemu podziałowi i zakresowi obowiązków.

Rozporządzenie PPWR wprowadza szereg wymogów dotyczących opakowań. Zgodnie z rozporządzeniem opakowania muszą być wytwarzane tak, by minimalizować obecność substancji potencjalnie niebezpiecznych (w tym w emisjach i materiałach z gospodarowania odpadami) oraz ograniczać negatywny wpływ mikrodrobin plastiku. Rozporządzenie przewiduje limit metali ciężkich w opakowaniach oraz zakaz wprowadzania do obrotu opakowań do kontaktu z żywnością powyżej progów PFAS.

Zgodnie z rozporządzeniem wszystkie opakowania wprowadzane do obrotu muszą być zdatne do recyklingu – tj. projektowane z myślą o recyklingu (jakość surowców wtórnych wystarczająca do zastąpienia surowców pierwotnych) oraz nadające się do selektywnego zbierania, sortowania i recyklingu na dużą skalę.

Opakowania podlegają ocenie wytwórcy w zakresie wydajności recyklingu. Od momentu wejścia w życie tych aktów (+18 miesięcy) wkłady producentów w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP, art. 45) będą modulowane wg klas wydajności recyklingu a także cele minimalnej zawartości materiału z recyklingu w opakowania (cele mają obowiązywać począwszy od 2030 r.).

Ponadto, rozporządzenie przewiduje począwszy od lutego 2028 r. dodatkowe wymogi w zakresie opakowań na żywność i naklejek na owoce i warzywa, tak aby zostały spełnione normy kompostowania.

Zgodnie z art. 10 rozporządzenia PPWR od 1.01.2030 wytwórca/importer musi projektować opakowanie tak, by jego masa i objętość były ograniczone do minimum niezbędnego dla zapewnienia funkcjonalności.

Opakowania muszą być identyfikowalne (numer typu, partii, numer seryjny lub inny znacznik – ewentualnie w dokumencie towarzyszącym, jeśli wielkość/charakter opakowania to uniemożliwia).

PPWR dzieli obowiązki pomiędzy uczestników łańcucha dostaw

PPWR określa obowiązki poszczególnych podmiotów gospodarczych znacznie bardziej szczegółowo niż dotychczasowe regulacje.

Producent

Producent opakowań zgodnie z rozporządzeniem podlega obowiązkowi rejestracji w państwie członkowskim, na terenie którego po raz pierwszy udostępnia opakowania/produkty w opakowaniu lub rozpakowuje je.

Producenci ponoszą rozszerzoną odpowiedzialność producentów w odniesieniu do opakowań (w tym opakowań produktów), które po raz pierwszy udostępniają na terytorium państwa członkowskiego lub rozpakowują, nie będąc użytkownikiem końcowym.

Wytwórca

Wytwórcy mogą wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowania zgodne z wymogami określonymi w rozporządzeniu PPWR, przed wprowadzeniem opakowania do obrotu muszą przeprowadzić (samodzielnie lub zlecić) procedurę oceny zgodności, sporządzić dokumentację techniczną oraz wystawić deklarację zgodności UE.

Ponadto, wytwórcy mają obowiązek wdrożyć procedury zapewniające zgodność produkcji seryjnej oraz reagować na zmiany poprzez ponowną ocenę zgodności.

Wytwórca może pisemnie wyznaczyć upoważnionego przedstawiciela, którego zakres zadań określa upoważnienie – musi ono co najmniej umożliwiać:

Dostawca

Dostawcy z kolei muszą przekazać wytwórcy wszelkie informacje i dokumentację  potrzebne do wykazania zgodności opakowań z wymogami określonymi w art. 5–11 rozporządzenia, w języku zrozumiałym dla wytwórcy, w formie papierowej lub elektronicznej.

Importer

Importerzy mogą wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowania zgodne z wymogami przewidzianymi w art. 5–12 rozporządzenia PPWR. Przed wprowadzeniem do obrotu importerzy mają obowiązek weryfikacji:

Importer umieszcza na opakowaniu (lub przez cyfrowy nośnik danych/dokument towarzyszący) swoją nazwę, znak towarowy, adres pocztowy i – jeśli dostępne – dane kontaktu elektronicznego; informacje muszą być jasne, czytelne, niemylące.

Dystrybutor

Dystrybutorzy muszą działać z należytą starannością wobec wymogów rozporządzenia. Przed udostępnieniem opakowania na rynku mają obowiązek weryfikacji:

W praktyce zgodność z PPWR będzie więc zależała przede wszystkim od zakresu współpracy podmiotów objętych rozporządzeniem, ustaleniem wzajemnych obowiązków a także oraz sprawnego przepływu informacji i dokumentów pomiędzy uczestnikami obrotu opakowań.

Co warto zweryfikować w umowach?

Samo przypisanie określonych obowiązków poszczególnym podmiotom przez PPWR nie rozwiązuje wszystkich problemów występujących w relacjach między przedsiębiorcami.

Umowy powinny określać przede wszystkim, kto i w jakim terminie ma przekazywać informacje oraz dokumentację dotyczącą opakowań. Warto również ustalić obowiązek aktualizacji tych informacji, jeżeli zmieni się skład, konstrukcja, sposób produkcji lub inne właściwości opakowania.

Znaczenia nabierają także postanowienia dotyczące oświadczeń i zapewnień kontrahenta. W zależności od miejsca danego przedsiębiorcy w łańcuchu dostaw zasadne może być wymaganie zapewnienia, że dostarczane opakowania lub materiały spełniają wymogi PPWR oraz że przekazywana dokumentacja jest kompletna i prawidłowa.

Umowa powinna uwzględniać m.in.:

Nie w każdym przypadku konieczne będzie wprowadzenie wszystkich tych mechanizmów. Zakres zmian powinien zależeć przede wszystkim od roli przedsiębiorcy w łańcuchu dostaw oraz rodzaju wykorzystywanych opakowań.

Oprócz weryfikacji zawieranych z kontrahentami umów w wyżej wskazanym zakresie, warto rozważyć również zasadność wdrożenia w organizacji procedurę należytej staranności dostawców, a jeśli taka już w organizacji obowiązuje, uwzględnić w niej dodatkowe obowiązki wytwórców, producentów i dystrybutorów opakowań, które wynikają z rozporządzenia PPWR.

W ramach procedury należytej staranności należy uwzględnić następujące kwestie:

Sporządzenie procedury starannej należności powinna poprzedzić analiza zakresu działalności oraz łańcucha dostaw przedsiębiorstwa w kontekście wymogów przewidzianych w rozporządzeniu PPWR.

Sama procedura nie będzie wystarczająca bez odpowiedniego przeszkolenia pracowników organizacji odpowiadających za zakupy i sprzedaż. Dlatego też jednocześnie z opracowaniem dodatkowych reguł wewnętrznych, obowiązujących w organizacji, należy przeprowadzić odpowiednie szkolenia pracowników odpowiadających za zakupy oraz sprzedaż.

Szczególna uwaga na private label

PPWR może mieć szczególne znaczenie dla przedsiębiorców sprzedających produkty lub opakowania pod własną marką.

Jeżeli importer lub dystrybutor wprowadza opakowanie do obrotu pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym, co do zasady jest dla celów PPWR traktowany jak wytwórca. Podobna sytuacja może wystąpić, jeżeli importer lub dystrybutor modyfikuje opakowanie już wprowadzone do obrotu w sposób mogący mieć wpływ na jego zgodność z PPWR.

Oznacza to, że przedsiębiorca, który z biznesowego punktu widzenia postrzega siebie przede wszystkim jako dystrybutora, może na gruncie PPWR podlegać obowiązkom właściwym dla wytwórcy.

Ma to istotne znaczenie dla umów private label, umów produkcyjnych i umów dostawy. Warto sprawdzić, czy zapewniają one przedsiębiorcy dostęp do informacji i dokumentacji niezbędnych do wykonania obowiązków, które PPWR nakłada bezpośrednio na niego.

Czy wszystkie umowy trzeba teraz aneksować?

Wejście w życie PPWR nie oznacza automatycznie konieczności aneksowania każdej umowy dotyczącej opakowań lub towarów w opakowaniach.

W pierwszej kolejności warto jednak ustalić rolę przedsiębiorcy i jego kontrahentów na gruncie PPWR, a następnie sprawdzić, czy istniejące umowy odpowiednio zabezpieczają możliwość wykonania przypisanych im obowiązków.

Przeglądu mogą wymagać w szczególności umowy dotyczące dostawy opakowań i materiałów opakowaniowych, produkcji kontraktowej, private label, importu, dystrybucji oraz logistyki a także realizacji umowy.

Warto przy tym pamiętać, że chociaż PPWR jest stosowane od 12 sierpnia 2026 r., poszczególne obowiązki przewidziane w rozporządzeniu zaczynają obowiązywać w różnych terminach. Przegląd umów powinien więc uwzględniać nie tylko aktualne wymagania, ale także te, które będą stopniowo znajdować zastosowanie w kolejnych latach.

PPWR nie jest zatem wyłącznie kolejną regulacją dotyczącą gospodarki odpadami. Dla wielu przedsiębiorców oznacza również potrzebę ponownego przemyślenia podziału obowiązków, ryzyka i odpowiedzialności w umowach zawieranych w całym łańcuchu dostaw.

Jeśli potrzebują Państwo wsparcia w powyższym zakresie, zapraszamy do kontaktu.

przycisk pobierz newsletter

FAQ

Czy wejście w życie PPWR oznacza, że trzeba aneksować wszystkie umowy z dostawcami i dystrybutorami?

Nie. PPWR nie powoduje automatycznie konieczności zmiany każdej umowy dotyczącej opakowań lub towarów w opakowaniach. Warto jednak ustalić rolę przedsiębiorcy i jego kontrahentów na gruncie PPWR, a następnie zweryfikować, czy istniejące umowy zapewniają możliwość prawidłowego wykonania nowych obowiązków. Szczególnej uwagi mogą wymagać m.in. umowy dostawy, produkcji kontraktowej, private label, importu, dystrybucji i logistyki.

Jakie postanowienia umowne warto zweryfikować w związku z PPWR?

Przede wszystkim te dotyczące przekazywania i aktualizacji informacji oraz dokumentacji dotyczącej opakowań, zapewnień kontrahenta co do zgodności z PPWR, zgłaszania niezgodności oraz podejmowania działań naprawczych. Warto również uregulować podział kosztów związanych z wymianą lub dostosowaniem opakowań, odpowiedzialność za naruszenia oraz możliwość przeprowadzania audytów lub żądania dodatkowej dokumentacji.

Dlaczego PPWR jest szczególnie istotne dla firm sprzedających produkty pod marką własną (private label)?

Importer lub dystrybutor, który wprowadza opakowanie do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym, może być na gruncie PPWR traktowany jak wytwórca. Oznacza to szerszy zakres obowiązków i sprawia, że w umowach private label szczególnie istotne jest zapewnienie dostępu do informacji i dokumentacji potrzebnych do wykazania zgodności opakowań z PPWR.